Remont dachu i stolarki zewnętrznej zabytkowej Parowozowni w Białośliwiu – dofinansowanie ze środków MKiDN
„Białośliwie, budynek Parowozowni (II poł. XIX w./I poł. XX w.): roboty budowlane polegające na remoncie dachu oraz stolarki zewnętrznej budynku Parowozowni”.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z budżetu państwa w ramach programu „Ochrona zabytków”.
Powiat Pilski realizuje strategiczną inwestycję w zakresie ochrony dziedzictwa technicznego i historycznego Wielkopolski pn. „Białośliwie, budynek Parowozowni (II poł. XIX w./I poł. XX w.): roboty budowlane polegające na remoncie dachu oraz stolarki zewnętrznej budynku Parowozowni”.
Przedmiotem zadania jest zabytkowy budynek Parowozowni stanowiący serce kompleksu stacji Wyrzyskiej Kolei Powiatowej w Białośliwiu, wpisanej do rejestru zabytków pod numerem 441/Wlkp/A.
W październiku 2026 r. Powiat Pilski zawarł z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego pierwotną umowę o dofinansowanie na kwotę 500 000,00 zł, przeznaczoną na ratunkowy remont konstrukcji i pokrycia dachu parowozowni.
Dzięki staraniom Władz Powiatu Pilskiego oraz przychylności MKiDN, w listopadzie 2026 r. podpisano Aneks do umowy o dofinansowanie. Na mocy aneksu dofinansowanie ze środków Ministra zwiększono o dodatkowe 100 000,00 zł, a zakres rzeczowy inwestycji został rozszerzony o pełne prace konserwatorskie i remontowe przy zewnętrznej stolarce oraz ślusarce drzwiowej, bramowej i okiennej. Wydłużono również formalny termin prowadzenia prac do 31 grudnia 2026 r.
SZCZEGÓŁOWY ZAKRES I HARMONOGRAM REALIZACJI PRAC
Zgodnie ze zaktualizowanym kosztorysem i harmonogramem umownym, całość inwestycji została podzielona na trzy powiązane chronologicznie etapy robót:
- Roboty rozbiórkowe i usługa nadzoru inwestorskiego: Demontaż zużytych i zniszczonych elementów dachu, wywóz gruzu oraz zabezpieczenie murów i otworów obiektu przed czynnikami atmosferycznymi.
- Roboty budowlano-montażowe dachu i instalacja odgromowa: Oczyszczenie i wzmocnienie zachowanych więźb drewnianych i elementów stalowych, wymiana zniszczonych elementów konstrukcji, wykonanie pełnego deskowania, montaż nowego pokrycia dachowego, świetlików dachowych ze szkłem zbrojonym, orynnowania, obróbek blacharskich oraz nowoczesnej instalacji odgromowej.
- Remont i konserwacja stolarki zewnętrznej oraz nadzór: Prace konserwatorskie, restauratorskie i odtworzeniowe przy zewnętrznej stolarce i ślusarce (okiennej, drzwiowej i bramowej). Zadanie obejmuje odtworzenie historycznych wzorców, podziałów i kolorystyki, wykonanie badań stratygraficznych oraz renowację i ponowne wykorzystanie oryginalnych okuć i zawiasów.
ZNACZENIE I CELE SPOŁECZNO-TURYSTYCZNE ZABYTKU
Wyrzyska Kolejka Powiatowa w Białośliwiu to najstarsza w Wielkopolsce czynna kolej wąskotorowa o rozstawie szyn 600 mm. Sam budynek Parowozowni stanowi unikatowy w skali kraju i Europy przykład trójpoziomowej stacji przeładunkowo-postojowo-naprawczej z przełomu XIX i XX wieku.
Realizacja projektu przyniesie szereg wymiernych korzyści:
- Ochrona unikalnego dziedzictwa techniki: Zahamowanie postępującej degradacji obiektu i uratowanie konstrukcji dachu oraz historycznej stolarki.
- Przywrócenie pełnej funkcji technicznej: Budynek odzyska swoją podstawową rolę jako bezpieczne zaplecze do garażowania, przeglądów i bieżących napraw zabytkowych lokomotyw (w tym czynnego parowozu wąskotorowego) i taboru kolejowego.
- Rozwój turystyki i edukacji: Zrewitalizowana Parowozownia wzmocni potencjał turystyczny regionu północnej Wielkopolski i Krajny. Pozwoli na rozszerzenie oferty przejazdów turystycznych oraz organizacji flagowych imprez, takich jak coroczny Zlot Miłośników Kolejek Wąskotorowych, przyciągający do Białośliwia tysiące odwiedzających z Polski i zagranicy.
- Przestrzeń integracji lokalnej społeczności: Obiekt posłuży organizacji wydarzeń kulturalnych, festiwali, wystaw oraz spotkań międzypokoleniowych.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Zadanie: Białośliwie, budynek Parowozowni (II poł. XIX w./I poł. XX w.): roboty budowlane polegające na remoncie dachu oraz stolarki zewnętrznej budynku Parowozowni
Umowa nr 115598/26/DOZ/AH wraz z Aneksem
