Jak kształcić przyszłe kadry medyczne, przeciwdziałać niedoborom personelu i wspierać pracowników ochrony zdrowia narażonych na wypalenie zawodowe? O tych zagadnieniach rozmawiali uczestnicy I Powiatowego Forum Szpitali, zorganizowanego 9 października przez Szpital Specjalistyczny im. Stanisława Staszica w Pile.
Wydarzenie, objęte patronatem starosty pilskiego Rafała Zdziereli oraz prezydent Piły Beaty Dudzińskiej, zgromadziło przedstawicieli środowiska medycznego, samorządów, administracji publicznej, uczelni i instytucji związanych z ochroną zdrowia. Forum stało się przestrzenią do wymiany doświadczeń i poszukiwania rozwiązań, które mogą przyczynić się do poprawy dostępności oraz jakości opieki nad pacjentami.
– Najważniejsze pytanie brzmi: jak zapewnić pacjentowi dobrą, bezpieczną i dostępną opiekę, wykorzystując potencjał, którym dysponujemy? Potrzebujemy współpracy, racjonalnego planowania i rozwiązań odpowiadających rzeczywistym potrzebom mieszkańców – podkreślił Grzegorz Sieńczewski, dyrektor Szpitala Specjalistycznego im. Stanisława Staszica w Pile.
Szansa na rozwój lokalnych kadr medycznych
Jednym z najważniejszych tematów była przyszłość kształcenia medycznego w Pile, w tym otwarcie kierunku lekarskiego w Instytucie Nauk Medycznych w Pile Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. To istotna szansa dla północnej Wielkopolski na budowanie własnego zaplecza kadrowego i zatrzymanie w regionie absolwentów kierunków medycznych.
Obecny na spotkaniu Jarosław Maciejewski, wicewojewoda wielkopolski powiedział:
- Powstanie Instytutu Nauk Medycznych daje nadzieję, że studenci, którzy rozpoczęli naukę w Pile, będą wiązać swoją przyszłość zawodową z miastem i regionem. W dłuższej perspektywie może to przyczynić się do zwiększenia liczby lekarzy i wzmocnienia lokalnych placówek medycznych.
Ważnym krokiem w kierunku lepszego wykorzystania potencjału ochrony zdrowia w powiecie pilskim jest również konsolidacja szpitali w Pile i Wyrzysku.
– Mieszkańcy muszą mieć pewność, że otrzymają pomoc szybko i na odpowiednim poziomie. Połączenie szpitali to krok w kierunku lepszego wykorzystania potencjału obu placówek, ogromna szansa na wzmocnienie ochrony zdrowia mieszkańców i dalszy rozwój – zaznaczył Stefan Kowal, wicestarosta pilski.
Od studenta do specjalisty
Kształcenie przyszłych lekarzy, pielęgniarek i ratowników medycznych było jednym z głównych wątków dyskusji. Uczestnicy podkreślali, że szpitale powiatowe powinny odgrywać ważną rolę nie tylko w zapewnianiu opieki pacjentom, ale również w praktycznym przygotowaniu studentów do wykonywania zawodu.
Istotnym ośrodkiem kształcenia kadr medycznych w regionie jest Akademia Nauk Stosowanych im. Stanisława Staszica w Pile, dysponująca zapleczem dydaktycznym do kształcenia pielęgniarek i ratowników medycznych.
Rektor uczelni, dr hab. Donat Mierzejewski, prof. ANS, zwrócił uwagę na znaczenie współpracy uczelni z lokalnymi podmiotami leczniczymi. To właśnie podczas praktyk studenci mogą zdobywać doświadczenie, poznawać specyfikę pracy w szpitalu i nawiązywać relacje, które w przyszłości mogą skłonić ich do podjęcia zatrudnienia w regionie.
– Nie ma kształcenia zdalnego dla pielęgniarek czy ratowników – podkreślił rektor, wskazując na niezbędną rolę praktycznej nauki zawodu.
Ważnym elementem dyskusji był również udział studentów, którzy pozytywnie oceniali warunki studiowania w Pile i podkreślali znaczenie praktyk zawodowych. Zwracali uwagę, że dobrze zorganizowane zajęcia w placówkach medycznych mogą pomóc młodym ludziom związać swoją przyszłość z regionem.
Uczestnicy forum zaznaczali jednocześnie, że studenci nie mogą być traktowani wyłącznie jako wsparcie bieżącej pracy personelu. Powinni mieć możliwość systematycznego zdobywania wiedzy i umiejętności pod okiem doświadczonych specjalistów. Istotne są nie tylko kompetencje zawodowe opiekunów praktyk, ale także ich przygotowanie dydaktyczne. Wyzwaniem pozostaje jednak przeciążenie obowiązkami pracowników, którzy obok codziennej pracy z pacjentami muszą również angażować się w szkolenie przyszłych kadr.
Wypalenie zawodowe i bezpieczeństwo personelu
Drugim ważnym obszarem rozmów była kondycja psychiczna pracowników ochrony zdrowia. Przeciążenie obowiązkami, wielogodzinne dyżury, presja czasu oraz codzienny kontakt z cierpieniem i śmiercią sprawiają, że przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu staje się istotnym wyzwaniem.
W dyskusji uczestniczyły: Ewa Jaskółka, p.o. zastępcy dyrektora ds. pielęgniarstwa w pilskim szpitalu, Anna Pawłowska, psycholog i psychoonkolog w placówce oraz Katarzyna Nowaczyk, zastępca dyrektora ds. świadczeń w Oddziale ZUS w Pile.
Podkreślano, że skuteczna profilaktyka wypalenia zawodowego wymaga zarówno wsparcia psychologicznego, jak i odpowiedniej organizacji pracy. Ważne jest wczesne rozpoznawanie sygnałów przeciążenia oraz reagowanie, zanim trudności zaczną zagrażać zdrowiu pracownika i bezpieczeństwu pacjentów.
- Na pewno stawiamy na profilaktykę, mamy dobry zespół psychologów. Kiedy już mamy do czynienia z przypadkami wypalenia, musimy działać. Taka osoba powinna być odsunięta od pracy dla dobra siebie i pacjentów i skierowana na terapię – powiedziała Ewa Jaskółka.
W uzasadnionych przypadkach rozwiązaniem może być czasowa zmiana zakresu obowiązków lub przeniesienie pracownika na oddział, na którym obciążenie psychiczne jest mniejsze.
Szpital Specjalistyczny w Pile korzysta także z różnych form wsparcia personelu. Oprócz pomocy psychologicznej organizowane są zajęcia sprzyjające relaksacji i regeneracji, m.in. zajęcia ruchowe, taneczne i aromaterapeutyczne.
O możliwościach wsparcia pracowników mówiła również wicedyrektor Oddziału ZUS w Pile, który organizuje np. turnusy rehabilitacyjne. Katarzyna Nowaczyk zaznaczyła, że znaczenie takich działań rośnie wraz z narastającymi problemami psychicznymi, które stanowią dzisiaj jedną z najczęstszych przyczyn niezdolności do pracy.
Uczestnicy Forum zgodnie wskazywali, że troska o personel medyczny jest nieodłącznym elementem troski o pacjentów. Rozmowy na temat systemu ochrony zdrowia na pewno będą kontynuowane.