Powiat Pilski był organizatorem konferencji „Ekoświadomość: wyzwania i rozwiązania”, poświęconej aktualnym wyzwaniom ochrony środowiska, edukacji ekologicznej oraz kierunkom działań na rzecz zrównoważonego rozwoju regionu.
W wydarzeniu udział wzięli przedstawiciele samorządu, edukacji i instytucji zajmujących się ochroną środowiska. Starosta pilski Rafał Zdzierela podkreślił znaczenie odpowiedzialności ekologicznej w kontekście współczesnych zmian:
– Spotykamy się w szczególnym czasie, tuż przed Światowym Dniem Ziemi. To dobra okazja, by nie tylko mówić o środowisku, ale przede wszystkim zastanowić się nad naszą odpowiedzialnością. Jako samorząd powiatowy widzimy, jak bardzo zmienia się nasze otoczenie. Dlatego naszym zadaniem jest szukanie równowagi – tak, aby rozwój szedł w parze z troską o środowisko i jakość życia mieszkańców. Pamiętajmy, odpowiedzialność spoczywa na nas wszystkich. Każdy może zrobić coś dobrego dla środowiska poprzez codzienne decyzje – mówił Rafał Zdzierela, starosta pilski.
Jednym z głównych punktów spotkania było przedstawienie „Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Pilskiego na lata 2026–2030”, który zaprezentował Sławomir Poszwa, dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa w Starostwie Powiatowym w Pile.
Dokument zakłada m.in. realizację polityki ekologicznej, poprawę stanu środowiska, ograniczenie negatywnego wpływu człowieka na przyrodę, zapewnienie zrównoważonego rozwoju, pozyskiwanie funduszy zewnętrznych na działania proekologiczne oraz rozwój edukacji ekologicznej i kampanii informacyjnych.
O znaczeniu edukacji ekologicznej w szkołach mówił Tomasz Wołowiec, nauczyciel chemii w I Liceum Ogólnokształcącym w Pile i kierownik Powiatowego Centrum Edukacji Ekologicznej. Podkreślił on rolę systematycznej pracy z młodzieżą w kształtowaniu postaw prośrodowiskowych.
Z kolei Artur Stanilewicz z Pilskiego Klubu Przyrodników przybliżył uczestnikom bogactwo przyrodnicze północnej Wielkopolski, ze szczególnym uwzględnieniem rezerwatu Kuźnik i jego walorów przyrodniczych.
Dr Andrzej Kucharczyk, zastępca dyrektora Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Pile, zaprezentował możliwości wykorzystania lokalnego geoportalu SIMPLYGEO w analizie i planowaniu przestrzennym.
Podczas konferencji przypomniano również o wyjątkowych walorach przyrodniczych powiatu pilskiego i zagrożeniach m.in. klimatycznych.
Ciekawostki o powiecie pilskim
Powiat pilski zajmuje powierzchnię 1 266 km² i należy do obszarów o wyjątkowo zróżnicowanych walorach przyrodniczych oraz krajobrazowych. Na jego terenie znajduje się aż sześć rezerwatów przyrody, w tym m.in. Kuźnik, Smolary, Torfowisko Kaczory czy Wielkopolska Dolina Rurzycy. Szczególnym i nietypowym rezerwatem są „Nietoperze w Starym Browarze”. Ochroną objęte są także cztery obszary chronionego krajobrazu, m.in. Dolina Noteci i Dolina Łobżonki oraz Bory Kujańskie.
W krajobrazie powiatu wyróżnia się również jeden zespół przyrodniczo-krajobrazowy – Góra Dąbrowa, a także 28 użytków ekologicznych, rozlokowanych głównie w lasach, na terenach rolnych i wzdłuż cieków wodnych. Opiekę nad nimi sprawują nadleśnictwa oraz lokalne samorządy.
Na obszarze powiatu znajduje się także 139 pomników przyrody, wśród których najwięcej zlokalizowanych jest w gminie Ujście. Najmniej takich obiektów występuje w gminach Białośliwie, Kaczory, Wysoka i Łobżenica.
Duże zróżnicowanie dotyczy również lesistości – średnio wynosi ona 28,8%, jednak w mieście Piła sięga aż 50,2%, podczas gdy w gminach Białośliwie i Wyrzysk nie przekracza 13%.
Pod względem fizycznogeograficznym powiat położony jest w obrębie Niżu Środkowoeuropejskiego, na styku kilku mezoregionów, m.in. Doliny Gwdy i Doliny Noteci. Taki układ sprawia, że teren charakteryzuje się mozaiką krajobrazów – od dolin rzecznych po obszary pojezierne.
Region znajduje się w strefie klimatu przejściowego, co przekłada się na zmienne warunki pogodowe. W ostatnich latach obserwuje się wyraźne ocieplenie – średnia temperatura wzrosła z 8,8°C w wieloleciu do 10,9°C w 2024 roku. Zwiększyło się także usłonecznienie, ale jednocześnie rośnie zmienność pogody, w tym zachmurzenie i intensywność opadów. Coraz bardziej widoczne są też zmiany sezonowe – liczba dni z przymrozkami spadła o ponad 60%, a okres utrzymywania się pokrywy śnieżnej skrócił się z około 40 do 18 dni w roku.
W powiecie występują również zróżnicowane warunki hydrologiczne. Jakość wód podziemnych najczęściej określana jest jako umiarkowana, choć lokalnie pojawiają się obszary wymagające dalszych badań. Zagrożenie powodziowe dotyczy głównie doliny Noteci i Gwd y, natomiast susza rolnicza obejmuje większość terenu powiatu, z wyjątkiem miasta Piła i jego okolic.
Powiat pilski łączy więc bogactwo przyrodnicze z wyraźnymi wyzwaniami klimatycznymi i środowiskowymi, które w coraz większym stopniu kształtują jego przyszłość.